Lifiliming le mesebetsing e mengata ea lingoliloeng, lilaboratori tsa forensic li hlaha e le bophelo bo ikhethang le ba bohlokoa, haholo-holo morero oa tlhahlobo ea DNA hangata e ba senotlolo sa ho fumana lintlha le ho rarolla linyeoe.Leha ho le jwalo, haeba ho nepahala ha diphetho tsa diteko tse hlahisitsweng ho belaetsa, ka tlhaho e ke ke ya ba bopaki ba molao, re se re sa bue ka ho senola nnete dikhutlong tse patilweng. Ho na le ntlha e ikgethang ya mmele le ya dikhemikhale eo dilaboratori tsa forensic di lokelang ho e tshwara ka hloko, mme ke ho thibela disampole tsa DNA ho lekoa hore di se ke tsa silafala laboratoring. Hona jwale, ho na le lisosa tse fapaneng tsa tshilafatso ya DNA. Har'a tsona, monyetla wa tshilafatso e tsheletseng ke o moholo ka ho fetisisa.

Joalo ka lilaboratori tse ling, thepa e ka jeoang le lisebelisoa lilaboratoring tsa forensic li silafetse maemong a mangata. Haholo-holo, tšoaetso e ts'oanang pakeng tsa lisampole tsa DNA e ipapisitseng le likarabelo tsa PCR, thepa e meng ea liteko le bopaki ba 'mele, le ba etsang liteko ka bobona ke bona ba thata ka ho fetisisa ho ba lemoha. Masalla ana a litšila a kenyelletsa lisele tsa baeloji, mali, lisele, hammoho le li-reagent tsa liteko, sesepa sa ho hlatsoa lijana le litšila tse ling.
Ho bohlokoa ho totobatsa hore lisebelisoa tsa khalase tse ka sebelisoang hape lilaboratoring tsa forensic tse kang lijana tsa sampole, libotlolo tsa reagent, li-tube tsa liteko, li-pipettes, liflask, lijana tsa petri, jj. Ho se kenngoe tšebetsong ha tsona ka mokhoa o sa lokelang, ho se latele melao le ho se latele melao ts'ebetsong ea ho hlatsoa ke e 'ngoe ea lisosa tse lebisang liqetong tse fosahetseng tsa ho tsebahatsa le ho sekaseka.
Mofuta ona oa tšilafalo ea lisebelisoa tsa khalase ke tšokelo e totobetseng liphellong tsa liteko, joale senotlolo sa ho e rarolla ke sefe?
Taba ea pele, ha ho fumanoa boemo bo belaelloang ba ho kopana ha DNA, liphetho tsa liteko li lokela ho hlahlojoa hape ka nako ho khutlisa phoso. Ena ke ntho ea bohlokoa ka ho fetisisa.
Ebe, etsa mesaletsa ea taolo ea boleng linthong tse sebelisoang litekong, ho kenyeletsoa le lijana tsa khalase, li-reagent, jj., ho netefatsa mohloli oa tšilafalo.
Motheong ona, ntlafatsa mekhoa ea ho hloekisa lisebelisoa tsa khalase ho lokisa liphoso, e le ho qoba liphoso tse tšoanang ho etsahala hape.
Sa boraro, ke feela ka ho matlafatsa mehato yohle ya ho thibela tšilafalo le ho tlosa ditshila ya laboratori ho theha tsamaiso e thehilweng setheong moo ntlafatso ya mokgwa wa ho hlwekisa e ka bang le moelelo le katleho.
Ha e le hantle, laboratori e tšoanelehang ea forensic e lokela ho ba le sebaka se inehetseng le se ikemetseng bakeng sa liteko tsa DNA ho netefatsa hore tšilafalo e fokotseha lihokelong tse fapaneng tsa liteko. Mohlala, sebaka sa kamohelo ea linyeoe le polokelo ea sampole, sebaka sa ho ntša sampole ea DNA, sebaka sa ho eketsa DNA, sebaka sa tlhahlobo ea pele, sebaka sa tlhahlobo ea sephetho, sebaka sa ho lokisetsa, sebaka sa ho eketsa DNA, sebaka sa ho lemoha, jj. Har'a tsona, ho hloekisa khalase sebakeng sa ho lokisetsa ho tla thusa haholo ho eketsa monyetla oa ho hloleha ha liphetho tsa liteko.
Ho lokela ho hlokomeloa hore lilaboratori tse ngata tsa litsebi, ho kenyeletsoa le lilaboratori tsa forensic, li ntse li sebelisa mekhoa e sa sebetseng hantle ea ho hloekisa ka letsoho ho rarolla bothata ba masalla a tšilafalo ka har'a lisebelisoa tsa khalase. Empa mokhoa ona ha o ntlafatse kotsi ea batho ea tšilafalo e fapaneng.
Ho feta moo, mathata a ho hlwekisa dijana tsa khalase ka letsoho a feta mona haholo.
MHo hlwekisa dijana tsa khalase ka selemo ho ke ke ha hloleha feela ho hlwekisa dijana tsa khalase tsa laboratori ka botlalo mme ha ho ame sephetho sa ho qetela sa tlhahlobo le boitsebahatso ba DNA, empa ho tla boela ho tlise letoto la diphapang tse kang tshenyo ya mehlodi, ho rarahana ha mesebetsi ya ho hlwekisa, le dikotsi tsa polokeho bakeng sa basebetsi ba laboratori. Nakong ena, tshebediso ya mochini o hlatsoang oa khalase o iketsange sebelisoang lilaboratoring tsa machaba tsa forensic e tla thusa ho ntlafatsa boemo bona.
Mochini oa ho hlatsoa lijana tsa khalase oa laboratorie ka hlwekisa mefuta e fapaneng ya dinkgo tsa khalase tsa laboratori ka nepo ka tsela e bolokehileng, e ngata, le e bohlale ho etsa hore e latele melao e amehang ya GMP le FDA. Ha e bapiswa le mokgwa wa ho hlwekisa ka letsoho, Mochini oa ho Hlatsoa oa Laboratorie ka latela mokhoa oa ho hloekisa ts'ebetsong eohle, e leng se thusang ho fumana lirekoto tsa bohlokoa tsa data likarolong tse fapaneng. Lintlha tsena li bohlokoa haholo bakeng sa ho tlosa maemo a setseng ho kenyeletsoa le tšilafalo e tobaneng le liteko tsa DNA. Haholo-holo ha ho na le liphapang le lipelaelo ka liphetho tsa teko!
Ka ntshetsopele e tswelang pele ya mahlale a amehang, dilaboratori tsa forensic di tla nka boikarabelo bo eketsehileng tshebetsong ya ho sebetsana le nyewe. Ka tsela ena, ditlhoko tsa diphetho dife kapa dife tsa teko ya laboratori le ho lekanngwa le ho nepahala di tla tswela pele ho eketseha ka tlhaho. Mekhoa e kenyeletsang teko ya DNA e ka netefatsa diphetho tse hlwekileng feela mme ya fumana diqeto le bopaki bo nepahetseng haeba di atleha ho hlwekisa tshwaetso. Ena ke ntho eo laboratori e nngwe le e nngwe ya forensic e lokelang ho e hopola.
Nako ea poso: Mmesa-02-2021



